DİYARBAKIR (AJANSDOĞU) - Türkiye'de etkisini hissettiren küresel ısınma bitki örtüsünü olduğu gibi hayvanları da etkiledi. Dünyanın en büyük leylek kolonisinin bulunduğu Diyarbakır'da göçmen kuşlar önceki yıllara göre kuluçka dönemine erken girdi. Diyarbakır ve çevresinde kuş türleri konusunda 6 yıldan bu yana araştırma yapan Prof. Dr. Ahmet Kılıç, Leylek sayısında son 2 yılda azalma olduğuna dikkati çekerek, "Leyleklerin üreme merkezlerine erken gelmeleri ile birlikte erken doğacak olan yavrular yetersiz beslenmeden dolayı ölme riski ile karşı karşıya kalabilir" diye konuştu. Diyarbakır Dicle Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Kılıç, dünyanın en büyük leylek kolonisinin bulunduğu Diyarbakır'da küresel ısınma nedeniyle leyleklerin dengesinin bozulduğunu söyledi. 2002 yılından buyana Diyarbakır ve çevresinde kuş türleri konusunda araştırma yapan Prof. Dr. Ahmet Kılıç, Diyarbakır'ı Bismil ilçesine bağlayan karayolu civarında bulunan yüksek gerilim hatları üzerinde 53 leylek yuvası tespit edildiğini ancak leylek sayısında küresel ısınma ile birlikte azalma görüldüğünü kaydetti. Diyarbakır'ın kuş cenneti olduğunu ifade eden Kılıç, "Türkiye'de 450 kuş türünün 270'den fazlası Diyarbakır'da bulunuyor. Bu kuşların en büyük kısmını leylekler oluşturuyor. Yapmış olduğumuz araştırmalarda Bismil ilçesinde 20 kilometrelik alan içerisinde 53 tane leylek yuvası tespit ettik. Bu, dünyanın en büyük leylek popülasyonu anlamına geliyor. Bu yuvaların 42'sinde aktif olarak kuluçka tespit ettik. Her yıl üreyen yavru sayısı 110'u geçmesine rağmen son 2 yılda leylek sayısında ciddi bir azalma olduğunu gözlüyoruz. Bu yıl yaptığımız araştırmada sadece 33 yuvanın aktif olduğunu tespit ettik. Leylek sayısında azalma nedenlerini araştırmak için bölgede hayvanların davranış biçimleri ve çevre koşullarını inceliyoruz" dedi. Küresel ısınma nedeniyle leyleklerin Diyarbakır'da 2008 yılında 2 ay daha erken kuluçka dönemine girdiğini ifade eden Prof. Dr. Ahmet Kılıç, "Bölgemiz global ısınmadan etkilenmiştir. Bunun yansımaları, hayvan türlerinin davranışlarındaki değişiklikler izlenebilir Leyleklerde bu davranış değişiklik gösteremeye başladı. Önceki yıllara göre kuluçka yerleri olan Diyarbakır'a şimdi daha erken gelmeye başlamalarının yanı sıra 5 çift leyleğin kışı bile üreme merkezlerinde geçirdiğini gördük. Leyleklerin üreme merkezlerine erken gelmeleri bazı sakıncalar doğuracağını düşünüyoruz. Leyleklerin besin merkezi olan Dicle Nehri'nde yağış azlığı nedeniyle yiyecek problemi başlayacağından yavru sayısında önceki yıllara göre düşüş beklemekteyiz. Çünkü yiyecek olmadığı zaman yavrular yeterince beslenemeyecektir ve yavru ölümleri beraberinde yaşanacaktır. Gerekli tedbirlerin alınması lazım, kuraklık doğal olarak zaten etkiliyor. Tedbir almayacak olursak daha pek çok tür hayvan ortadan kalkacaktır'' şeklinde konuştu.
BÖLGE HALKI HACI LEYLEKLERİ ÇOK SEVİYOR Leyleklerin kışı Afrika'daki Nil Nehri kenarında, İlkbahar ve Yaz mevsimlerinde ise Dicle ve Fırat gibi sıcak sulak merkezlerde ürediğini belirten Kılıç, leyleklerin çevrede istenmeyen aşırı kurbağa, kertenkele, çekirge gibi hayvanların hızlı bir şekilde üremesini engellendiğini kaydederek, "Leylekler yöre halkı tarafından 'Hacı leylekler' diye adlandırılır. Güney'e gitmek İslam inancında Kabe'ye, hacca gitmekle aynı kabul edilir. Leylekler de Güney'e göç ettiklerinden dolayı hacı leylek denir. Leylekler kesinlikle Suudi Arabistan'a gitmez, Afrika'ya, Nil Nehri'ne gider. Eskiden beri kabul edilen görüş nedeniyle bu göçmen hayvanlar bölgede kutsal sayılıyor'' bilgilerini aktardı.
AÇIK HAYVANAT BAHÇESİ Dünya'nın en büyük leylek kolonisinin bulunduğu Diyarbakır'ın Bismil ilçesi açık bir hayvanat bahçesi görünümünde. Yöre halkı yüksek gerilim hatları üzerinde üremeye geçen leyleklerin kuluçka dönemlerini, eş durumunu ve davranış biçimlerini izleme şansı buluyor. 20 yıl yaşayabilen leylekler çiftleştikleri eşleri ile bir ömür aynı yuvada birlikte yaşama örneğini sergiliyor.
