HAKKARİ (AJANSDOĞU) - Bahar mevsimi ile beraber Hakkari yöresinde doğal ortamda yetişen bitkiler tezgahlardaki yerini almaya başladı. Hakkari'nin Yüksekova İlçesi'nde çarşıyı renklendiren bitkiler, bir çok ailenin geçim kaynağı durumunda.

İlkbaharın gelmesiyle büyük rağbet gören ve yöre halkı arasında "lüş" "mende", "keliş" "tırşık" "kırvar" (kenger), "ıstırık" "çırış", "alo", "hıngedan", "punge siyabu" olarak bilinen bitkiler, 'piyasaya' çıkmaya başladı. Hem şifa hem de sofraların vazgeçilmez yiyeceği olarak tüketilen bitkiler, işsiz vatandaşlar içinde iş kapısı oluyor. Dağlardan toplanan bitkiler büyük bir özenle destelenerek 'müşterinin' beğenisine sunuluyor. Bazıları çiğ yenilen bitkilerin, bazıları da çeşitli yöresel yemeklerde kullanılıyor. Çukurca ve Şemdinli'den getirilen kır mantarının kilosu 10 YTL'den alıcı bulurken, hem lezzeti hem şifa kaynağı olmasından dolayı çok tüketildiğini belirten satıcılar, ilgiden memnun.

Göç ettiği günden itibaren pancar satıyor

Mantar toplayıcılığının çok ince bir iş olduğunu belirten mantar satıcısı Ahmet Birdal gerekçesini de, "Çünkü mantarın zehirli ve zehirsizini ayırmak gerekir" diyerek açıklıyor. 1995 yılında Çukurca'ya bağlı Kavşaklı (Bılıcan) Köyü'nden zorla göç ettirildiğini söyleyen 54 yaşındaki Abdullah Çallı, göç ettiği günden itibaren pancar ve mantar satarak, geçimini sağlıyor. Yüksekova'da 16 kişinin pancar satarak geçimini sağladığını söyleyen Çallı, "Devlet boşalttığı köylerde yaşayanlara iş bulması gerekirken ne yazık ki bizler burada perişanları oynuyoruz" dedi. Büyük zorluklarla topladıkları kır mantarlarını Çukurca ve Şemdinli'den getirerek, sattıklarını söyleyen Çallı'nın tek isteği ilçe sakinlerinin, yerli mantarı tercih etmeleri.

Kışın balık yazın pancar

Kış aylarında Yüksekova Köprüsü üzerinden avladığı balıkları satan Mehmet Temel, 13 çocuğunun geçimini bu yolla sağlıyor. Kışın eksi 30 derecede balık tuttuğunu, yazın düşme hayvan ısırması gibi tehlikelere rağmen bitki ve mantar topladığını belirten Temel, "Yıllarca devletten beklemektense kendimiz yaratmaya başladık. Ailemin geçimini sağlamak için kış aylarında eksi 30 derecede balık, yaz aylarında ise pancar satıyorum" dedi. Temel, bitkilerin kilogramını ya da destesini 3 ile 5 YTL arasında, mantarın kilogramını ise 10 YTL'den sattıklarını söyledi.

'Operasyon olunca toplayamıyoruz'

Operasyonlar nedeniyle pancar toplamalarına izin verilmediğini belirten Temel, şunları söyledi: "Pancar toplarken zorluklarla karşılaşıyoruz. Pancarı özellikle askeri alan ilan edilen ve yasak bölgelerde toplayamıyoruz. Geçenlerde Esendere'ye bağlı bir köye (Kasran) ıçkın için gittim. Ama askeriye izin vermedi. Bu mevsimde çoğu alanlarda operasyonlar oluyor, bu nedenle pancar toplayamıyoruz. Buda fiyatlara yansımaktadır. Fiyatların yüksek olmasının bir diğer nedeni de kuraklıktan dolayı pancarın azalmasıdır." Yüksekova'da özellikle Çukurca'dan köyleri boşaltılarak gelen köylülerin bu işi yapması dikkat çekerken, ilçede 500 kişinin bu işten geçindiği tahmin ediliyor.

http://www.ajansdogu.com